De vragen

1. Algemeen
1.1 Welke skates moet ik kopen?
1.2 Wat is het verschil tussen (in-line)skates en skeelers?
1.3 Wat zijn quads?
1.4 Wat is het verschil tussen (in-line)skates en rollerskates?
1.5 Waar moet ik op letten als ik skates koop?
1.6 Wat zijn soft-boots?
1.7 Welke lagers moet ik hebben?
1.8 Wat betekenen die codes op m'n lagers?
1.9 Welke wielen moet ik hebben?
1.10 Wat is een spacer en wat doet-ie?

2. Onderhoud
2.1 Wanneer moet ik mijn lagers schoonmaken?
2.2 Hoe maak ik mijn lagers schoon?
2.3 Waar smeer ik mijn lagers mee?
2.4 Hoe moet ik mijn wielen omwisselen?
2.5 Kun je wielen van rollerskates ook uitelkaar halen/onderhouden?

3. Techniek
3.1 Hoe moet ik (in hemelsnaam) remmen?
3.1.2. Hoe rem je op rollerskates?
3.2 Mijn enkel(s) gaat/n naar binnen staan als ik een tijdje heb geskate. Wat doe ik daar aan?
3.3 Wat is "double push"?
3.4 Hoe moet ik vallen?

4. Medisch
4.1 Ik krijg last van m'n knieen... Wat nu?
4.2 Ik krijg zo'n pijn in m'n (onder)rug. Wat doe ik er aan?
4.3 Ik heb ontzettend last van m'n schenen. Hoe kom ik er af?
4.4 Ik kan niet slapen als ik flink heb geskate. Hoe kan dat?
4.5 Ik heb blaren! Wat moet ik doen?
4.6 Ik ben gevallen en heb een schaafwond. Wat doe ik er aan?
4.7 Ik heb zere voeten... Hoe komt dat?
4.8 Ik ben gevallen en ik heb iets gekneusd. Wat doe ik er aan?

5. Kleding en uitrusting
5.1 Moet ik als een mummie skaten?
5.2 Wat moet ik meenemen op een toertocht?
5.3 Kun je beschermers wassen?
5.4 Moet ik speciale skate-sokken kopen?
5.5 Mijn beschermers doen zeer aan de binnenkant. Wat doe ik er aan?
5.6 Hoe kom ik aan die leuke lichtjes op m'n skates?
5.7 Ik wil weten hoe hard en hoe ver ik skate!

6. Woordenlijst

De antwoorden

1. Algemeen

1.1 Welke skates moet ik kopen?
Eerst en vooral; bedenk wat je met de skates wilt gaan doen. Wil je stunten, hockey-en of speedskaten, worden je skates een vervanging voor de fiets, wil je af en toe een rondje skaten of wil je iedere avond toch wel op die dingen staan.Een klein overzicht:
Fitness-skates: Skates voor beginners, recreatieve skaters en fitness- of speedskaters. Meestal kunststofschoen met clipsluiting of soft-boot. Wielen: grootte 70-80 mm, hardheid 72 - 82 A
Hockey-skates: Skates voor het beoefenen van inline hockey - wendbaar, met een kleiner frame dat manouvreren vergemakkelijkt. Wielen: grootte 72 - 76 mm, hardheid 82 - 86 A
Agressive-skates: Voor echte "pro's", zowel voor op straat als op de "ramp". Kleine wielen dus zeer wendbaar, hard dus zeer duurzaam. Wielen: grootte 38 - 62 mm, hardheid 85 - 101 A
Skeelers: Voor als je meedoet aan snelheidswedstrijden of lange toertochten wilt gaan rijden.
Zie ook: Shops

1.2 Wat is het verschil tussen (in-line)skates en skeelers?
Skates en skeelers zijn allebei in-line skates: de wielen staan achter elkaar. Skates hebben vier wielen, skeelers (ook wel: speedskates) hebben vijf wielen. Kort gezegd zijn skates wendbaarder, en ga je op skeelers harder. Daarnaast heb je de zogenaamde Twin-liners, skeelers op twee wielen, die dus heel ver uitelkaar liggen.

1.3 Wat zijn quads?
Quads zijn de 'klassieke' rollerskates/rolschaatsen: twee paar wielen per schoen. Wendbaar, maar vaak iets minder geschikt voor (langere) toertochten (het is persoonlijk, maar sommigen rijden met gemak 20-30 km). Volgens sommigen zijn ze door de leren schoen ook comfortabeler...

1.4 Wat is het verschil tussen (in-line)skates en rollerskates?
Op rollerskates heb je minder problemen met stand van je enkels. Dit zie je vaak bij beginnende skaters. Dat komt omdat je net als bij een auto twee-aan-twee wielen hebt. Heel stabiel op dat vlak dus. Het nadeel van rolschaatsen is dat de wielbasis vaak een stuk korter is dus je voorwaartse en achterwaartse evenwicht is wel een stuk moeilijker. Je valt eerder voorover en achterover. Als je dus een takje of een steentje tegenkomt kan dat je wiel blokkeren. Niet echt leuk dus. Een ander ding is dat je de wielophanging van rolschaatsen naar je eigen voorkeur kan vastzetten. Dit kan helpen. Je kan ze loszetten als je snel wilt uitwijken voor bepaalde dingen. Zeer soepele bewegingen en mooi om te zien. Je kan ze ook vaster zetten, wat inhoudt dat je stabieler bent bij hoge snelheden. Met inlines kan dit niet zo makkelijk.Vraag je dus af wat je wilt gaan doen: Alleen in de zaal...rollerskates!!! Rustig buiten een beetje rollen met lekkere muziek op de headset... rollerskates!!!! Makkelijk door de stad.... inlines. Toertochtjes.... inlines. Stunten.... maakt niet uit. Rotterdam... Echte rollerskate-stad, maar inlines mogen ook.

1.5 Waar moet ik op letten als ik skates koop?
Zie ook 1.1 maar ook; of de schoen lekker zit! Dat is toch wel een van de belangrijkste dingen, als de schoen knelt, iets te groot of te klein is, kun je nooit lekker skaten.

1.6 Wat zijn soft-boots?
Skates met een zachtere schoen. Er is geen merkbaar verschil tussen een soft en een hard boot, het is een kwestie van persoonlijke voorkeur. Wat vind je lekkerder zitten, wat geeft jou meer steun.

1.7 Welke lagers moet ik hebben?
Ligt er aan hoeveel geld je wilt uitgeven. Je hebt ze in ABEC 1, 3, 5 en 7. Hoe hoger de waarde, hoe 'beter' (en duurder) de lagers (eigenlijk: hoe preciezer). Maar ABEC-7 wil echt niet zeggen dat je een fantastische lager hebt, maar dat-ie voldoet aan bepaalde nauwkeurigheden (toleranties). Het belangrijkste is dat je gewoon lagers koopt van een goede lagerfabrikant en niet van een of ander onbekend merk.

1.8 Wat betekenen die codes op m'n lagers?
Er staat bijvoorbeeld: ABEC 5/608ZZ. ABEC 5: de amerikaanse tolerantiemaat (zie ook 1.7) 608 ZZ: 6 betekent dat het een kogellager is 0 geeft de grootte van de dwarsdoorsnede aan (breedte en hoogte dus) 8 geeft de binnendiameter van het lager aan (in mm.) ZZ (of 2Z) geeft aan dat aan beide zijden van het lager een afdichtring zit.

1.9    Welke wielen moet ik hebben?
Ligt er aan wat je er mee wilt doen. Wielen hebben een diameter van 70 tot 80 mm (en zelfs groter, maar daar moeten je skates op aangepast zijn). Kleine wielen zijn wendbaarder, met grotere wielen ga je harder. Als je wilt toeren dan gebruik je wielen tussen de 76 en 80 mm. Daarnaast hebben wielen een verschillende hardheid, van 72A (zacht) tot 101A (hard). Zachte wielen hebben meer grip en betere schokdemping, hardere wielen slijten minder. Toerrijders hebben meestal 78A of 80A.

1.10 Wat is een spacer en wat doet-ie?
Een spacer is een klein aluminium of kunststof busje dat tussen de lagers binnenin je wiel zit. Spacers zorgen ervoor dat de druk op je assen wordt verdeeld over een veel groter gedeelte van de as, dan alleen het stuk waarop de lagers tegen de as zouden komen.

2. Onderhoud

2.1 Wanneer moet ik mijn lagers schoonmaken?
Als je ze hoort knarsen, als je door de regen of het zand bent gereden, als je wielen niet meer goed draaien. Ook als er veel troep op de lagers zit, is het hoog tijd om onderhoud te plegen. Onderhoud van wielen en lagers is van groot belang voor elke fun, fitness en speedskater. Bij splinternieuwe skates draaien de wieltjes praktisch wrijvingsloos in het frame. Wie uitsluitend op een schone vloer skate die hoeft helemaal nooit iets aan zijn lagers te doen. Een indoor skatepark of schoon en droog asfalt: geen probleem. Zand en water zijn de pest. Een tochtje over een zanderige asfaltweg, een noodstop in het gras, een ritje over natgeregende straten en vergeet het maar: de wieltjes willen niet meer soepel draaien. Pleeg je dan geen onderhoud, dan zijn je lagers snel rijp voor het oud ijzer. Pleeg je wel onderhoud, dan gaan ze jarenlang mee!

2.2 Hoe maak ik mijn lagers schoon?
De manier waarop je je lagers schoonmaakt is verreweg het meest geliefde discussiepunt. Globaal zijn er drie stromingen: 1. Makkelijk en snel; 2. Lagers dicht; 3. Lagers open

A. Makkelijk en snel;
Laat je wielen en lagers gewoon in je skate zitten. Spuit ze nu in met Teflon spray, overal te koop (fietsenzaak bijv). Spuit aan de zijkanten van de wielen. Zet je skates op een krant, en de olie zal het grootste deel van het vuil meenemen en op de krant doen belanden. Als je de volgende dag gaat skaten, spuit ze weer in, en dan meteen skaten. Het knarst misschien een paar meter, maar dan skate je weer als een trein, en zonder veel moeite.

B. Lagers dicht;
Je kunt bij sportspeciaalzaken een speciaal schoonmaakmiddel voor lagers kopen waar je ze in kunt leggen. Goedkoper en net zo effectief: wasbenzine. Je legt je lagers in een bakje wasbenzine en schud even (dan wordt de wasbenzine helemaal bruin/zwart!), en laat ze er nog even (uurtje) in het benzinebadje liggen. Dit herhaal je tot de benzine schoonblijft. Daarna laat je de lagers goed drogen (een nacht) en vet ze daarna in met, afhankelijk van persoonlijke voorkeur; vet, olie, teflonspray. Als ze echt vastzitten dan kun je wat proberen met een spuitbus WD-40, een hi-tech wondermiddel dat 'alles lost krijgt wat vast zit'.

C. Lagers open;
Om je lagers echt goed schoon te kunnen maken, kun je overwegen om van 1 kant de afdekplaatjes af te halen. Dat doe je door een veiligheidsspeld in het open stukje van het c-ringetje (dat het plaatje vastzet) te steken en het ringetje eruit te wippen. Dit gaat soms wat lastig: de uiteinden van het ringetje zijn schuin, en dat betekent dat je maar aan e e n kant grip krijgt met je veiligheidsspeld. Als je het ringetje eruit hebt gewurmd, kun je het plaatje loshalen. Dit betekent dat je de lagers veel makkelijker kunt schoonmaken en volstoppen met lagervet. Als je je wielen weer inelkaar zet, dan zet je de open kant aan de binnenkant van het wiel.

2.3 Waar smeer ik mijn lagers mee?
Afhankelijk van persoonlijke voorkeur: (lager)vet, olie, teflonspray. Olie gesmeerde lagers zoemen vrolijk. Vet gesmeerde lagers hebben ietsje meer wrijving en maken geen geluid, maar bieden meer bescherming en gaan daardoor langer mee.

2.4 Hoe moet ik mijn wielen omwisselen?
Inline wielen slijten niet gelijkmatig af. De binnenkant slijt harder. En ook het voorste wiel slijt harder, hoewel er ook mensen zijn bij wie het achterste wiel harder slijt. Schrijf daarom met een dikke viltstift nummers 1-2-3-4(-5) op de wielen, voordat je de wielen uit het frame haalt. Aan het einde van de oefening plaats je de wielen 'binnenstebuiten' en in de volgorde 3-4-1-2 weer terug. (Bij skeelers kun je de volgende volgorde aanhouden: 12345 -> 43512 -> 15243 -> 42315 -> 13542 -> 45213 -> 12345; je ziet dat na zes keer wisselen de oorspronkelijke volgorde weer terug is. Je zet steeds de minst afgesleten kant aan de binnenzijde). Zijn de wielen ver afgesleten vervang dan alle wielen in een keer door nieuwe wielen. Dit kunnen gerust andere wielen zijn - groter, kleiner, harder, zachter, een ander kleurtje. Laat je hierbij adviseren. Let op: elk frame heeft een maximale wielgrootte! Om de wielen te verwijderen heb je twee inbussleutels nodig. Druk beide inbussleutels aan weerszijden van het frame goed in de schroefkoppen, anders verniel je de zaak nog. Draai de schroef helemaal los en verwijder de holle as uit het frame en het wiel. Met de speciale 'driepoot' inbussleutel druk je de as zo naar buiten. Nu kun je het wiel er zo uitpakken. Haal alle wielen er op deze manier uit.

Bij veel inline skates is op het achterste wiel van de rechterskate een remblok gemonteerd. De as van dit wiel is dan langer dan de andere assen. Elk wiel bevat twee lagers die op afstand worden gehouden door een zogenaamde spacer. Gebruik de driepoot of een bout van 7 mm dikte om de spacer samen met een lager uit het wiel te drukken. Trek vervolgens de spacer uit dit ene lager. Het andere lager kun je zo uit het wiel pakken. Doe dit met alle wielen. De lagers kun je bij elkaar gooien: het maakt niet uit waar je ze terugplaatst.

Nu kun je je lagers schoonmaken, zie voor advies hierboven. Als je daarmee klaar bent: Maak de wielen, de spacers, de assen schoon met een doek met eventueel met een beetje oplosmiddel. Veeg vooral ook de binnenkant van het frame helemaal schoon. In het frame zitten de zogenaamde framespacers. Kleine plastic of metalen busjes waarmee de wielen in hoogte verstelbaar zijn. Laat die framespacers gewoon zitten - ze slijten alleen als je met totaal vastgeroeste lagers skate. Als een framespace per ongeluk uit het frame valt, let er dan op dat je hem in dezelfde terugzet. Druk nu in elk wiel een lager. Druk in dat lager een spacer en druk het tweede lager over die spacer in het wiel. Test meteen even of het wiel lekker loopt en of je niet toch nog een lager moet vervangen. Plaats elk wiel 'binnenste buiten' en in de nieuwe volgorde tussen de framespacers, druk de as door de framespacers en de wielspacer en draai de schroef van de andere kant aan.

Plaats zo nodig een nieuw remblok in de remblokhouder. Als je het remblok niet meer gebruikt met skaten, laat de remblokhouder dan helemaal weg. Dan heb je dus een extra as van normale lengte nodig. Als alle wielen handvast zijn aangedraaid, pak je de inbussleutels. Draai alle wielen nu stevig vast in het frame. Neem zeker in het begin de inbussleutels mee als je skate, voor het geval dat er een bout lostrilt. Je kunt er ook een stukje (isolatie)tape overheen plakken. Er zijn ook skaters die vinden dat je de rolrichting van het wiel nooit mag veranderen. Dit vanwege het 'stekelvarken-effect'. Aai een stekelvarken met de stekels mee en hij voelt glad, je hand zal niet slijten. Aai een stekelvarken tegen de stekels in en je vel ligt in stukken. Hetzelfde geldt voor rubber wielen. Een nieuw, glad wiel, wordt door het skaten opgeruwd (er onstaan kleine stekeltjes, die net zoals bij genoemd stekelvarken achterover liggen). Draai je het wiel in looprichting om dan wrijf je constant tegen de stekels in. Het wiel heeft meer weerstand en slijt veel sneller. Het gevolg is wel dat als je een wiel verplaatst van de linker-schaats naar de rechter- EN daarbij de looprichting niet verandert, dat de mooie, kleurige print op de zijkant van het wiel aan de inside-leg kant komt te zitten en dus nauwelijks meer bewonderd kan worden door de toeschouwers. Als je dat belangrijk vindt, draai dan gerust de looprichting om...

2.5 Kun je wielen van rollerskates ook uitelkaar halen/onderhouden?
Ja, en als het meezit niet anders dan in-line skates. Je hebt alleen een andere sleutel nodig: in plaats van de bij in-liners gebruikelijke imbussleutel, heb je voor rollerskates een pijpsleutel nodig (ringsleutel kan misschien ook, maar is een stuk lastiger), RSI (bekendste rollerskates-merk) levert er zelf een. Gewoon: Moer van de as losdraaien, wiel er af halen en vervolgens met 'iets' de lagers er uit wippen.

3. Techniek

3.1 Hoe moet ik (in hemelsnaam) remmen?
Er zijn diverse technieken om tot stilstand te komen. Enkele daarvan zijn:

Runout: rij gewoon het gras in! Hiermee verlies je een hoop snelheid. En je moest je lagers toch al weer eens schoonmaken...

Wall Stop: skate richting een muur of een ander vast object, en gebruik je armen om 'de klap op te vangen'.

Remblok: hoewel er veel discussie is over het remblok, is het toch een effectief reminstrument. Voordelen zijn o.m.: je kunt blijven sturen, je neemt niet veel ruimte in, je kunt beide skates aan de grond houden (balans!) etc. Als je het remblok gebruikt, let er dan op dat je rechtervoet voor je linkervoet staat, je knieen gebogen en een rechte rug. Dan til je je rechterteen op zodat het remblok op de grond komt. Je gewicht hou je enigzins op je linkerskate, en breng je langzaam over naar je rechterskate totdat je stil staat.

T-Stop: De T-Stop is een veelgebruikte techniek, vooral om even 'bij te remmen', bijvoorbeeld tijdens een Night Skate. Je buigt je knie en plaatst je andere skate dwars achter je standbeen. Je houdt je gewicht in eerste instantie op je 'rijdende' skate, dan zet je steeds meer gewicht op je 'slepende' skate. Ook over deze remtechniek is veel discussie. Sowieso slijten je wieltjes op een 'vreemde' manier. Daarom is het goed om afwisselend met je linker- en met je rechtervoet te slepen. Daarnaast kan deze techniek ook belastend zijn voor je kniegewricht. Als je je lichaam recht houdt en je rechter been gebogen achter je zet, wordt het allemaal heel raar in die knie. Als je je lichaam meedraait (zoals een voetballer doet bij het schoppen) en je gestrekte been ver achter je zet komen de krachten al veel leuker uit, meer in de lengterichting van je been dan dwars erop. En natuurlijk niet, zoals je automatisch zou doen, met je punt remmen, want dat geeft torsie (draaiing om de lengteas) in je been en dat moet ook allemaal maar die knie door. Pas dus op met het 'teveel' gebruiken van deze techniek.

Slalommen.
"Rondje" draaien.
Door een cursus Skatevaardigheid te volgen kun je goede remtechnieken aanleren.

3.1.2. Hoe rem je op rollerskates?
Met de wielen. Til een been op en draai één skate 90 graden naar buiten. Daarna zet je die skate weer op de grond. Het is belangrijk om een beetje door de knieën te gaan. Zeker bij hoge snelheden zijn je wielen met deze methode echter zo op en een nieuw setje wielen kost al gauw meer 120 gulden.

Standaard stop. Zorg ervoor dat je op een manier je lichaam helemaal omdraait, zodat je achteruit rijdt. Dit kan door 180 graden te springen of door bv. een andere manier. Eenmaal achteruit --> gelijk op je tenen staan en een beetje door de knieën gaan. Je zal zien dat je héél stabiel kunt remmen. Zeker met niewe stoppen is dit een toffe ervaring, waarbij je stoppen kunnen "piepen". Deze methode is het best geschikt als je van een heuvel afrijdt.

"Surfstand" stop. Deze manier is niet gemakkelijk voor beginners. Het is niet verstandig om deze techniek bij hoge snelheden te gebruiken. Als je niet zo snel gaat en een beetje "bij wilt remmen" is dit een mooie methode: Je komt gewoon vooruit (of surfstand) aanrijden. Til één voet op en draai met je lichaam richting die voet. De voet zet je zo neer dat je neus tegen de rijrichting instaat. Je krijgt zo: neus-hak, hak-neus. Dit wordt ook wel surfstand genoemd. Ga met de achterste neus (!) op de stop staan.

Nog een andere methode. Deze methode kan ook gebruikt worden om een beetje bij te remmen. Grote stoppen zijn vereisd! Stel dat je met je rechtervoet remt: Je komt gewoon vooruit aanrijden. Verplaats je gewicht naar de linker been. Maar ga met dat been niet te ver door je knieën. Laat je rechterbeen er nu een beetje slap bijhangen en zorg ervoor dat je je neus (van je skate) naar beneden beweegt. Je hiel komt vanzelf omhoog en je merkt dat je stop aan de voorkant tegen de grond komt. Nu ben je in princiepe al aan het remmen. Zet niet teveel gewicht op het rembeen, de kans dat je voet gaat stuiteren is erg groot. Pas op dat je niet met je neus over de vloer schraapt ! Dat is zonde van je schoen.

Daarnaast is er ook voor de rollerskate een remblok te koop dat je achterop je (rechter)schoen kunt monteren. Hiermee kun je vergelijkbaar met inline-skates remmen.

3.2 Mijn enkel(s) gaat/n naar binnen staan als ik een tijdje heb geskate. Wat doe ik daar aan?
Dat hoeft niets met je techniek te maken te hebben, maar alles met de sterkte van je enkelbanden. Mogelijk is je ene enkel minder bestand tegen het langdurig op skates staan dan je andere enkel. Je kunt dit redelijk tot goed compenseren met een enkelversteviger. Dit is een soort sok voorzien van 2 brede banden van elastiek die je volgens voorschrift met klitteband om je enkels vastzet, waardoor je enkelbanden vrij goed ontlast worden. Verkrijgbaar bij elke drogist/apotheker. De sok en de banden zijn tamelijk dun, zodat je nog gemakkelijk in je schoen past.

Aan de andere kant: veel mensen hebben er last van dat ze op een enkel meer naar binnen zakken. Vaak is dat niet het standbeen (het been waar je gewicht op rust als je een T-stop maakt). Als je rechts bent is je linkerbeen vaak je standbeen. Sommigen hebben de neiging om met de ene enkel naar binnen te zakken. Gedeeltelijk is dat te compenseren door de betreffende skate of skeeler wat naar binnen te zetten (als dat mogelijk is). Vaak is het vooral ook een kwestie van techniek en zelfvertrouwen. Je standbeen is gewend om de zwaarste klusjes op te knappen. Het voelt vertrouwd als je bij het inzetten van de slag je gewicht daar volledig boven brengt. Het andere been daarentegen speelt op safe, en je hebt de neiging om je gewicht net niet helemaal boven dat been te brengen (zodat je standbeen je wel weer opvangt als dat nodig is). Als dit van toepassing is, zul je ook ervaren dat de slag op het rechterbeen een fractie korter is dan op het linkerbeen, en wat minder mooi doorloopt. Als je dit verhaal herkent, dat is het zaak om gericht erop te oefenen om het gewicht bij het inzetten van de slag volledig boven het rechterbeen te brengen. Zelfs mag helemaal in het begin van de slag de skate wel iets naar buiten overhangen. Je zult merken dat dit alleen lukt als je je gewicht goed plaatst. In het begin kun je oefenen om een flink stuk op een been door te rollen.

3.3 Wat is "double push"?
Double push is een skatetechniek waarin je in elke slag met elk been twee keer afzet, een keer naar binnen en een keer naar buiten. Je moet het zien om het te snappen, bijvoorbeeld op http://www.doublepush.com .

3.4 Hoe moet ik vallen?
Mocht je achterover vallen, probeer dan zo snel mogelijk een halve slag te draaien, dat is de lekkerste manier van vallen, op je 'buik', en dan achteruit glijden... het valt nog beter dan voorover :) Als je achteruit wegschiet, en je kan niet op tijd draaien, vang je primair op met je ellebogen. Zorg dan door je achterover te buigen, en je ellebogen naar achter te steken, dat die zo snel mogelijk de grond raken. (let wel op, houd je hoofd naar voren gebogen!) Op het moment dat je ellebogen (en waarschijnlijk bijna tegelijk je schouders) de grond raken, buig je je lichaam voorover terwijl je afzet met je ellebogen, zodat de klap afgerold wordt via je rug, en je bekken de resterende klap kan opvangen. Bijkomend voordeel is dat daardoor je hoofd nog wat verder omhoog komt, waardoor het de grond niet raakt. Trouwens (dit geldt voor alle manieren van vallen, maar in speciaal deze), let er goed op dat je handen tot vuisten knijpt, dat voorkomt dat je je polsen breekt (of verkeerd neerzet waardoor je zelfs je onderarm kan breken), en zorgt voor meer kracht in je arm/elleboog, waardoor je er meer energie mee opvangt.

4. Medisch

4.1 Ik krijg last van m'n knieen... Wat nu?
Gewrichten hebben altijd te lijden van langdurige belasting. Dat geeft niet, als ze maar tijd krijgen te herstellen. De een kan zich wat dat betreft heel veel meer permitteren dan de ander. Het zou kunnen dat je een kleine blessure hebt, die er voor zorgt dat je veel sneller tegen een grens aanloopt dan je gewend bent. Dan schuift die grens vanzelf weer op, als de blessure herstelt. Dat kan best lang duren met gewrichten. Hou in de gaten waar je grenzen ongeveer liggen, en overschrijdt ze niet te vaak. Het overwegen waard is ook: laat je techniek eens kritisch bekijken door degene die je lesgeeft oid. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je je knie ietsjes naar binnen draait tijdens het afzetten (knie niet helemaal boven de voet). Met een kleine correctie kun je het probleem dan oplossen. Let wel: er zijn veel verschillende soorten knieklachten en oplossingen daarvoor. Bij twijfel arts waarschuwen!

4.2 Ik krijg zo'n pijn in m'n (onder)rug. Wat doe ik er aan?
Het kan zijn dat je last krijgt van je onderrug als je met een holle i.p.v. een bolle rug rijdt. Het helpt om je rug juist een beetje lekker krom te trekken en dus niet, zoals je automatisch doet, rechtop te gaan staan. Buikspieren aantrekken dus! De essentie is vooral dat je je bekken achterover kantelt, en dat kan niet anders dan met een bolle rug. Als je bekken voorover is gekanteld hangt je hele bovenlijf aan je onderrug.

4.3 Ik heb ontzettend last van m'n schenen. Hoe kom ik er af?
Dit kan beenvliesontsteking zijn, ook wel shin splint of periostitis genoemd. Dat is een ontsteking van het vlies om het bot van je scheenbeen. Het kan komen door overbelasting, oude schoenen (als je het van hardlopen hebt, de demping in je schoen is dan niet goed meer), wellicht ook door een verkeerde houding in je skates. Periostitis geneest alleen maar door... rust... Het gaat dan meestal vanzelf over, maar kan ook weer terugkomen, net als bij een tennisarm.

4.4 Ik kan niet slapen als ik flink heb geskate. Hoe kan dat?
In de sportwereld is het bekend dat overtraining tot slapeloosheid kan leiden. Met overtraining wordt bedoeld een tè intensief programma. Er is dan te weinig tijd over voor het lichaam om uit de *alert-modus* te komen (inderdaad, adrenaline) waardoor je 's-nachts doodmoe alert ligt te wezen.... Er is geen pasklare oplossing, maar je zou eens kunnen uitproberen of je slapeloosheid vermindert bij minder belasting. Je moet niet minder gaan skaten hoor! Alleen wat 'relaxter'. Wat je ook kunt doen is zorgen dat het lichaam héél snel ontspant zodat het uit de alert-modus schiet. En dat lukt heel goed met sex! Veel plezier!"

4.5 Ik heb blaren! Wat moet ik doen?
Over de zin en onzin van het openen (doorprikken van blaren zijn de meningen verdeeld. Volgens de boeken kun je ze het beste dicht laten, omdat anders de inhoud geinfecteerd kan raken. Als je ze openmaakt en desinfecteert heb je een iets (maar minimaal) grotere kans op infectie, maar je haalt de druk er zo af en doet het ook een stuk minder pijn. In het algemeen (en dit is ervaring) geneest het ook veel sneller, omdat de vloeistof van zo'n blaar niet meer opgenomen hoeft te worden door je huid voor het genezingsproces kan beginnen. Desinfecteren kan met sterilon, maar dit bijt onwijs, en is ook niet echt aan te raden, omdat het niet alleen dodelijk is voor bacterien, maar ook voor intacte huid. Betadine prikt iets minder, maar is net zo dodelijk. Die kun je met een factor tien verdunnen, dan is het nog steeds werkzaam, aangezien het een in principe steriele wond is die je net open hebt gemaakt. Laat de wond dan open, laat 'm het liefst aan de lucht drogen, tot er een korst op zit. Als dat niet lukt, bijvoorbeeld bij wondje op je voet in je schoen, dan mag een pleister best, maar dan wel een ademende. En die moet je ook op tijd verschonen; er mag geen wondvocht door het ding heenkomen, want dat is dan opnieuw een goed nest voor troep en bacterien. En even desinfecteren met betadine als de pleister er weer afgaat. Mocht het nou toch gaan ontsteken dan moet je die wond weer open maken, korst eraf, want de bacterien zitten eronder te broeien en te kweken samen met het vuil wat er is achter gebleven. Zo'n korst dient er namelijk alleen voor om de huid weer af te sluiten, en aangezien zo'n korst best wel snel ontstaat kan er dan troep achterblijven wat dan lekker kan gaan etteren. Maak dus de wond weer open, liefst zodat het gaat bloeden (klinkt eng, maar is wel goed), dat spoelt de bacterien weer weg, maar een beetje wondvocht (komt ook uit je bloed) is ook niet verkeerd (dan komt er ook binnen no time weer een nieuwe korst op). En dan een sodabadje, of liever (groene) Biotex, omdat daar enzymen (kleine katalysatortjes) inzitten die korsten & troep daarin oplossen. Dat kun je een weekje volhouden, maar das niet echt noodzakelijk. Met een dag of drie is het wel goed schoon. De wond moet in ieder geval in tien dagen wel dicht zitten, anders doe je iets verkeerd. Op verse en preventief op dichte huid kun je gebruik maken van Compeed, een blarenpleister, Hansaplast heeft ze ook en die zijn wat goedkoper. Qua vorm is het een groot soort bandenplakker. Het plakt overal (dus ook op de blaar zelf) en kan daardoor niet gaan schuiven zoals een gewone pleister. Als er een blaar onderzit neemt de pleister het wondvocht op er vormt daarmee een soort gelkussentje.

4.6 Ik ben gevallen en heb een schaafwond. Wat doe ik er aan?
Zorg in elk geval dat de wond schoon wordt. Er zijn spuitbussen (spuitpleister) in de handel maar let op: deze zijn bij veel ehbo-ers inmiddels unaniem verboden verklaard. Straatvuil, sokkenzweet maar ook wondvocht vormen ideale kweekvijvertjes en met die spuitpleister sluit je dat allemaal heerlijk op. De spuitbus die wél veelvuldig wordt gebruikt (inmiddels berucht bij vallende skaters) is de Sterilon. Berucht omdat het spul toch behoorlijk prikt en als het uit een spuitbus komt is het nog koud ook. Maar goed ontsmetten kan in elk geval een hoop narigheid voorkomen. Als je bij de eerste hulp in het ziekenhuis terechtkomt, is de kans groot dat je standaard een tetanus-injectie krijgt. Deze moet je dan nog twee keer herhalen, en dan ben je voor een jaar of vijf 'beschermd' tegen tetanus.

4.7 Ik heb zere voeten... Hoe komt dat?
A. Zere voeten ontstaan bij het skaten/skeeleren/schaatsen meestal door een slechte doorbloeding van de spieren tijdens de inspanning, waardoor afvalstoffen niet afgevoerd kunnen worden en er de zgn. verzuring optreedt. Dit veroorzaakt de pijn. Oorzaken kunnen zijn: te krappe schoenen, slechte schoenen, platvoeten, te krampachtig schaatsen door slechte techniek, zwakke enkels en/of onderbenen. Om de schoenen als oorzaak uit te sluiten kan je het best een hoge hard boot kiezen met zeer goede kwaliteit binnenschoen die elk bekend merk levert. Bespaar niet op de kosten van de schoen! de lol van het skaten valt en staat er mee.

B. Wat ook kan: misschien heb je te dikke sokken aan? Met veel badstof? Dunne sokken werken vaak beter.

C. Het kan ook zijn dat het een gevolg is van een verkeerde houding. Iemand die veel te gespannen in z'n skates staat omdat hij bang is om onderuit te gaan. De oplossing is vrij eenvoudig. Beetje door je knieen gaan en niet bang zijn om te vallen, gewoon relaxed in je skatejes gaan hangen en je zult zien dat je geen last meer hebt van die pijn.

D. Ten slotte: het kan ook hielspoor zijn. Dat is een abnormaal aangroeisel aan de onderkant van de hiel. Het meest voorkomende symptoom bij hielspoor is de opstartpijn bij het uit bed komen en na een tijdje gezeten te hebben. Hoe kom je ervan af? Voorop te stellen is dat hielspoor zeer hardnekkig is! Dat wil zeggen dat mensen vaak rekening dienen te houden dat ze pas na maanden tot een jaar klachtenvrij zullen zijn. Het hielspoor is te vergelijken met een tennisarm, wat ook erg hardnekkig is. De podotherapeut zorgt d.m.v. een zool dat de hiel (en m.n. de slijmbeurs) ontlast wordt en de eventuele verkeerde afwikkeling gecorrigeerd. Hierdoor kan de ontsteking tot rust komen. Operatief ingrijpen wordt zeker niet aangeraden en ook maar zelden toegepast. Een ontstekings- en pijnstillende spuit wordt soms toegepast door de arts. Dit kan het probleem oplossen maar is vaak maar een zeer tijdelijke oplossing ook niet aan te raden. Het meest verstandige is om een afspraak te maken bij de podotherapeut. Op verwijzing van een arts wordt een groot deel van de kosten vergoed. Dit is niet altijd het geval bij een podoloog.

4.8. Ik ben gevallen en ik heb iets gekneusd. Wat doe ik er aan?
Koelen! Dat kan bijvoorbeeld met coolspray: Perskindol-Cool. Er bestaat ook een soort instant ijs; dit heet dan ook Instant Ice (kent iedere zichzelfrespecterende ehbo-er). Kost maar 4,95. Je moet hem alleen niet per ongeluk kneuzen. En daarom is ie niet zo handig in je rugzak.

5. Kleding en uitrusting

5.1 Moet ik als een mummie skaten?
Nee, maar beschermers zijn maar al te nodig, zo is al (veel te vaak) gebleken. Polsbeschermers zijn essentieel, maar ook knie- en elleboog zijn beslist geen overbodige luxe. En ondanks dat het vaak best warm is, is ook een helm zeer aan te bevelen. Als je toertochten rijdt onder auspicien van de Skatebond, is de helm zelfs verplicht. En als je een leuke helm wilt kopen: wielrenhelmen komen soms aardig in de buurt van bijna leuk. Er zijn eigenlijk twee soorten helmen, het potje (meer voor de agressive skater) en het wielrenmodel. Prijzen: vanaf een paar tientjes tot meer dan driehonderd gulden. Ook handig kan zijn: de vingerbel, waarmee je kunt bellen als je eraan komt...

5.2 Wat moet ik meenemen op een toertocht?
Drinken! Water is fijn omdat je van zoete sportdrankjes vaak meer dorst krijgt. Die kun je beter na de tocht drinken. Bovendien kun je water gebruiken om de modder uit je schaafwonden te spoelen als je toch onverhoopt een keer onderuit gaat... Verder: bruine boterhammen met kaas, wat chocola en een appeltje...(bijvoorbeeld). Je kunt ook overwegen om 'Greg's rugzak' mee te nemen; daar zit alles in waar een skater van dromen kan. Oftewel voor de eerste hulp voor mensen die een eind gaan skaten, maar zijn vergeten om eerst iets te eten....:
- Handdoek(je)
- Voldoende water (in bidon of flesje)
- Snickers of Nuts voor de stevige trek... Een banaan of appel kan natuurlijk ook.
- Pakje Dextro 'voor de extra energie' als je toch (bijna) op raakt
- Pleisters
- Alcoholdoekje
- Imbussleuteltjes
- Een lampje
- Een fluitje
- Extra T-shirt
- Pen + kladblokje
- Mobiele telefoon (om 112 te kunnen bellen, hopelijk nooit nodig)
- Metalen plaatje waar je bloedgroep etc. op staat
- Extra wiel (ja, je kunt een wiel aan flarden rijden, al komt het weinig voor)
- Extra boutjes/schroefjes om je wiel vast te zetten als je 'm bent kwijtgeraakt onderweg..

5.3 Kun je beschermers wassen?
Ja. Na veel gebruik in warme omstandigheden kunnen je beschermers wat minder vrolijk gaan ruiken. Je kunt ze dan in een handwas-sopje zetten; je kunt ze ook (evt. in een kussensloop of in het netje dat er bij zat toen je ze kocht) in de wasmachine gooien. Niet te heet wassen (30-40 graden)! Je kunt (als dat mogelijk is) eventueel de harde delen uit je polsbeschermers halen. Ook je binnenschoenen kun je op die manier wassen.

5.4 Moet ik speciale skate-sokken kopen?
Tja. Ook hier zijn de meningen over verdeeld. Sommigen zweren bij echte skate-sokken, maar je moet dan wel rekenen op respectievelijk fl. 37,50 en ongeveer fl. 25,- per paar. Speciale skatesokken zijn dun waar het kan, dik waar het moet (waar heb ik dat eerder gehoord?) en er zitten geen naden op de verkeerde plekken. Ook het materiaal maakt verschil: katoenen sokken nemen heel veel vocht op, dat lijkt wel aardig, maar het wordt een soort spons waar je op rijdt. Je huid wordt dan weker en je krijgt gemakkelijker blaren. Skatesokken nemen minder vocht op, maar laten het wel door zodat het via de ventilatie van je skate weg kan. Zeggen de fabrikanten... Er zijn echter heel wat fanatieke skaters op hele gewone sokken...

5.5 Mijn beschermers doen zeer aan de binnenkant. Wat doe ik er aan?
Je beschermers kunnen best zeer doen, en dan vooral het 'naadje' waar de elastieken sok aan de buitenkant vast zit. Een optie is: de 'sok' niet aantrekken maar alleen de bandjes. Nadeel is, dat-ie dan niet echt goed meer op z'n plek blijft zitten als je eens een schuiver maakt. Handiger is: van een katoenen shirt met lange mouwen een stukje mouw afknippen en dat onder je beschermers aantrekken. Niet alleen zit dat comfortabeler (naadje steekt niet meer zo in je vel) maar het neemt ook meer transpiratievocht op.

5.6 Hoe kom ik aan die leuke lichtjes op m'n skates?
De 'knipperende staafjes' zijn onder meer verkrijgbaar bij sport- en skateshops. Bedenk wel dat de (dure) batterijen vrij snel op gaan (fl. 20 de twee, minimaal). Een andere optie is gewoon een fietsachterlichtje op batterijen. Vanaf een gulden of vijftien bij rijwielhandelaar of bouwmarkt. Erg stoer moet zijn: lampjes in je wielen.

5.7 Ik wil weten hoe hard en hoe ver ik skate!
Er zijn speciale kilometertellers voor op de skate te koop. Prijs varierend van een gulden of 25 tot een gulden of honderd. Heel nauwkeurig kan het eigenlijk niet zijn, want de diameter van je wielen verandert met de slijtage en hoe snel draait je wieltje als je je skate in de lucht hebt? Deze tegen-argumenten gaan voornamelijk op voor het meten van afstand, minder voor snelheid. Voor de snelheid is het overigens gemakkelijker (en goedkoper!) om dit even aan een goed geoutilleerde fietser te vragen waar je naast skate. Voor de echt fanatiekelingen is een handheld GPS (satellietnavigatiesysteem) een oplossing. Houd er wel rekening mee dat zo'n ding het soms niet doet als je onder bomen etc. door skate. Aan sommige (duurdere!) modellen kun je een externe antenne verbinden, dan is het signaal beter te ontvangen. En let er op dat je batterijen niet opraken (gebeurt nogal snel...).
Verder kun je natuurlijk ook terugvallen op de ouderwetse curvimeter (wieltje waarmee je over een kaart kunt rijden en je de afgelegde afstand prima kunt meten. Gebruik dan liefst de zogenaamde 'stafkaarten', schaal 1:25000 (1 km = 4 cm) of 1:50000 (1 km=2 cm). Je kunt ook het volgende doen: meet het aantal seconden dat je over 100 meter doet (hectometer-paaltjes!) en dan ga je rekenen. Bijvoorbeeld: Je doet 20 seconden over 100 meter, 20 seconden gaan 3 keer in een minuut. een minuut gaat 60 keer in een uur. Je kunt dus in een uur 100 meter * 180 (3 * 60) = 18000 meter afleggen (=18 km per uur).
Zie ook: Uitrusting en Verzorging

6. Woordenlijst

agriskate (ook: agroskate) - Zie 'skeeler'.

gregplek - schaafwond, vernoemd naar de legendarische skatert Gregor Beckenfaller. Gregplek is ook bekend onder de meer internationale term G-Spot.

inlineskate - wordt op verschillende manieren geschreven: aaneen, als twee woorden of met een of zelfs twee koppeltekens. Over de Nederlandse schrijfwijze geven de woordenboeken nog geen uitsluitsel, maar we verwachten dat het inlineskate gaat worden. Engelse samenstellingen als salesmanager, website en homepage schrijf je in het Nederlands tenslotte ook aaneen. In het algemeen geldt dat koppeltekens en spaties verdwijnen naarmate een woord meer ingeburgerd raakt.

quads/rollerskates - skates met twee keer twee wieltjes naast elkaar. Was voorheen vervoermiddel voor vrolijke mannen. Tegenwoordig zijn rollerskates favoriet bij mooie vrouwen en bij de mannen die daar omheen zwermen.

rolschaats - werd vroeger op gereden door kinderen zonder voortanden.

rolschaatsen - (ww) wie de opmars van het Engels/Amerikaans een hak wil zetten, gebruikt dit archaische woord als synoniem voor skaten.

skaten - (ww) niet een meervoudsvorm, maar een moeilijk te vervoegen werkwoord. Volgens de Van Dale moet het zo worden vervoegd: skaten - skatete- geskatet (spreek uit: sketen, skeette, geskeet). Vooral het voltooid deelwoord doet pijn aan de ogen en iedereen schrijft dan ook geskate in plaats van geskatet. Van Dale omschrijft skaten overigens als 'op een skateboard rijden' dus dan weten we wel hoe laat het is. Tweede/derde persoon enkelvoud in de t.t. is: jij/hij skate. In de v.t. jij/hij skatete.

skeeler - volgens Van Dale een Engels woord voor 'een rolschaats met drie wieltjes achter elkaar'. Wij weten wel beter. Skeeler is een gedeponeerd handelsmerk van de firma Zandstra uit Joure voor een schaats met vijf wieltjes eronder. In het Engels heten ze speed-skates. Skeelers koop je bij de Wehkamp en sportwinkels in Stadskanaal e.o. Worden ook wel agriskates genoemd. Het meervoud is skeelers. Hiermee bedoel je dus niet de mensen maar de agriskates.

skeeleren - (ww) letterlijk de term voor het rijden op skeelers. In de praktijk wordt het vaak verwisseld met skaten, vooral door journalisten, ouderen en provincialen. Opvallend is dat de skeelerers de laatste twee klinkers van skeeleren meestal niet uitspreken. 'Skielrn,' noemen ze het. Daarom worden deze mensen ondertiteld als ze iets in Van Gewest tot Gewest mogen zeggen.

skeelerer - iemand die met wielrenkleding en agriskates eenzaam door de polder ploetert. Soms wordt zo iemand ook wel als skeeleraar aangeduid (Volkskrant), maar dat lijkt wel erg veel op skileraar. Terwijl een groter verschil dan tussen die twee nauwelijks mogelijk is.
09-05-01

Dit overzicht is afgeleid van de lijst van Frequently Asked Questions (FAQ) van 4 april 2001 (versie 1.21) van de nieuwsgroep nl.sport.skate , opgesteld door Yoast Nicasie ( yoast@xs4all.nl ).